Basınçlı Hava ve Gaz Tankları Periyodik Kontrolü

Basınçlı Hava ve Gaz Tankları Periyodik Kontrolü-ROTA Belgelendirme, akredite muayene kuruluşu olarak Basınçlı Hava ve Gaz Tankları Periyodik Kontrolü hizmetlerini ulusal ve uluslararası standartlar doğrultusunda titizlikle gerçekleştirir. Basınçlı hava tankları, azot, oksijen, argon gibi endüstriyel gaz tankları ve kompresör sistemleri, iş ekipmanları mevzuatı kapsamında basınçlı kap sınıfına girmektedir. Bu ekipmanlar sürekli basınç altında çalıştığı için, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği gereğince düzenli periyodik kontrole tabi tutulmaları yasal zorunluluktur ve işletmelerde iş güvenliği açısından kritik önem taşır. Kontrolsüz bir basınçlı kap, öngörülemeyen bir anda gerçekleşebilecek patlama riskiyle çalışma ortamı için ciddi bir tehdit oluşturur.

Yasal Zorunluluk – En Fazla Yılda Bir Kez Kontrol Edilmelidir

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği’nin ilgili ekleri gereğince:
📌 Basınçlı hava tankları
📌 Azot, oksijen, argon, karbondioksit vb. gaz tankları
📌 Kompresör hava depolama sistemleri

Basınçlı kaplar sınıfına girdiği için periyodik kontrol periyodu en fazla 1 yıldır. Yani bu ekipmanların yılda en az bir kez yetkili muayene kuruluşları tarafından kontrol edilmesi yasal zorunluluktur. Özellikle yoğun kullanılan veya korozif ortamlarda bulunan sistemler için risk değerlendirmesi sonucunda bu sürenin 6 aya indirilmesi önerilir.

Neden Periyodik Kontrol Yapılmalıdır? – Olası Arızalar ve Riskler

Basınçlı hava ve gaz tankları yüksek iç basınç, ani yük değişimleri ve darbe etkileri altında çalışan riskli ekipmanlardır. Düzenli kontrol yapılmaması; gövde yırtılması, patlama, korozyon, valf arızaları, kontrol hataları gibi ciddi tehlikelere yol açabilir.

Olası Teknik Arızalar ve Etkileri

1. Basınç ve Emniyet Ekipmanı Arızaları

• Emniyet ventili çalışmazsa → Aşırı basınç → Tank patlaması riski

• Manometre arızası → Yanlış basınç okuması → Operatör hatası

• Basınç anahtarı ve presostat arızası → Kompresörün durmaması → Tankın aşırı dolması

2. Gövde Hasarı, Korozyon ve Metal Yorulması

• Tank iç yüzeylerinde korozyon → Sac incelmesi → Gövde yarılması

• Taban kısmında yoğun korozyon → Ani tank patlaması

• Kaynak bölgesinde yorulma → Çatlaklar → Sızıntı veya gövde deformasyonu

3. Bağlantı Hatları, Vanalar ve Aksesuar Arızaları

• Hava hattı kaçakları → Verim kaybı ve enerji maliyeti artışı

• Sürgülü ve küresel vanalarda takılma → Ani basınç boşalması

• Filtre, su tutucu ve tahliye hattı arızası → Su birikmesi → Hızlı korozyon

4. Kompresör Ünitesi ve Otomasyon Hataları

• Sıcaklık sensörlerinin hatalı çalışması → Aşırı ısınma ve mekanik hasar

• Kumanda panosunda gevşek bağlantı → Duruş veya kıvılcım kaynaklı yangın

• Otomasyon hataları → Kompresörün emniyet moduna girmemesi

Hangi Standartlara Göre Kontrol Yapılır?

ROTA Belgelendirme, basınçlı hava ve gaz tanklarının periyodik kontrollerini aşağıdaki standartlara göre gerçekleştirir:

• İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği – Ana yasal dayanak

• TS 1203 – Kompresörler – Genel teknik kurallar

• TS EN 286 – Basınçlı Kaplar – Basit Basınçlı Kaplar / Hava Tankları – Hava tankları için temel standart

• TS EN 1012 – Kompresörler için Güvenlik Kuralları – Kompresör güvenlik gereklilikleri

• TS EN 13445 – Basınçlı Kaplar (Çelik) – Kapsamlı muayene kuralları

• TS EN ISO 4414 – Pnömatik Sistem Güvenliği – Sistem bütünlüğü için

• Üretici teknik dokümanları ve CE uygunluk şartları

Bu standartlar tasarım, hesaplama, emniyet fonksiyonları, test ve muayene gerekliliklerini oluşturur.

ROTA Belgelendirme – Kontrol Kapsamı ve Teknik İnceleme Başlıkları

Basınçlı hava tankı ve gaz tanklarında yapılan periyodik kontroller kapsamlıdır ve aşağıdaki başlıkları içerir:

1. Basınçlı Gövde ve Tank Yapısı

• Ultrasonik kalınlık ölçümü ile sac kalınlık kontrolü

• İç ve dış yüzey korozyon incelemesi

• Kaynak bölgelerinin görüntüsel değerlendirmesi

• Gövde çatlak, bombe, ezik ve deformasyon kontrolü

• Ayak, braket, taşıyıcı konstrüksiyon kontrolü

2. Emniyet Donanımları

• Emniyet ventili fonksiyon testi ve açma basıncı doğrulaması

• Manometre kontrolü (ölçüm hassasiyeti ve okunabilirlik)

• Presostat (basınç şalteri) çalışma testi

• Tahliye vanaları ve drenaj hattı kontrolü

• Vana, filtre ve regülatör kontrolü

3. Hidrostatik Test (Gerektiğinde)

• Çalışma basıncının 1,3–1,5 katı ile tank gövde dayanım testi

• Sızıntı, terleme veya deformasyon tespiti

• Test sonrası kurulama ve iç durum değerlendirmesi

4. Bağlantı Hatları ve Aksesuarlar

• Hava ve gaz tesisatı kaçak kontrolü

• Basınçlı hat bağlantılarının mekanik sağlamlığı

• Hortum ve bağlantı rakorlarının çatlak/yıpranma kontrolü

• Filtre, su tutucu, yağlayıcı ve seperatör durumu

5. Kompresör Sistemi ve Güvenlik Ekipmanları

• Kompresörün genel mekanik durumu (piston/vidalı)

• Yağlama sistemi ve yağ seviyeleri

• Soğutma radyatörü ve fan ekipmanları

• Emme filtresi ve susturucu kontrolü

6. Otomasyon, Elektrik ve Kontrol Panosu

• Sıcaklık ve basınç sensörlerinin çalışma testi

• Panodaki kablolama ve bağlantı sağlamlığı

• Aşırı akım koruma elemanları (termik röleler)

• Acil durdurma butonu testleri

• Alarm ve uyarı sistemleri

Periyodik Kontrol Süreci

ROTA Belgelendirme periyodik kontrol süreci aşağıdaki adımlarla uygulanır:

1. Görsel inceleme – Dış yüzey, etiket, bağlantılar

2. Gövde, ayak ve bağlantı noktalarının teknik değerlendirmesi – Ultrasonik ölçümler

3. Fonksiyon testleri – Çalışma parametrelerinin kontrolü

4. Emniyet ekipmanları testleri – Vanalar, presostatlar

5. Hidrostatik test (gerektiğinde)

6. Elektrik–otomasyon testi – Sensörler, panolar, alarmlar

7. Kapsamlı teknik raporlama – Bulgular ve ölçüm sonuçları

8. Uygunsuzlukların giderilmesi için öneriler – Teknik tavsiyeler

Yönetmeliğe Göre Kontrol Edilmesi Gereken Basınçlı Kaplar

Aşağıdaki tablo, işletmelerde bulunan tüm basınçlı kap ve tesisatların yasal olarak en geç ne kadar sürede kontrol edilmesi gerektiğini özetlemektedir. “Standartlarda süre belirtilmemişse 1 yıl” kuralı, yönetmeliğin genel hükmüdür. Tank türüne, kullanım şekline ve uluslararası standartlara göre bu süre bazı ekipmanlarda farklılık gösterebilir.

Bu bilgiler, işletmelerin bakım planlamasını doğru yapması, iş sağlığı ve güvenliği risklerini azaltması ve kanuni yükümlülüklerini yerine getirmesi açısından kritik önem taşır.

ROTA Belgelendirme Farkı

Neden ROTA Belgelendirme?

• Akreditasyon ve Yetkinlik: Deneyimli, sertifikalı ve uzman mühendis kadromuzla hizmet veriyoruz.

• Güncel Standartlarla Uyum: Tüm kontrollerimiz yürürlükteki mevzuat ve uluslararası standartlara uygun olarak yapılır.

• İleri Teknoloji Ölçüm Cihazları: Ultrasonik kalınlık ölçümü, sızdırmazlık testleri ve fonksiyon kontrolleri için profesyonel ekipmanlar.

• Kapsamlı Teknik Raporlama: Detaylı bulgular, ölçüm değerleri ve uygulanabilir çözüm önerileri içeren resmi rapor.

• Hızlı ve Esnek Programlama: İşletmenizin üretim takvimine uygun zamanlama.

• Yasal Geçerlilik: Düzenlediğimiz raporlar tüm resmi denetimlerde geçerlidir.

Basınçlı hava ve gaz tankları, endüstriyel tesislerin en kritik ekipmanları arasında yer alır. ROTA Belgelendirme olarak, bu ekipmanların periyodik kontrollerini en yüksek güvenlik standartlarında gerçekleştirerek işletmenizin hem yasal uyumluluğunu hem de çalışan güvenliğini garanti altına alıyoruz. “Basınçlı Hava ve Gaz Tankları Periyodik Kontrolü” aramalarında öne çıkmamızın nedeni, bu alanda sağladığımız teknik derinlik, güvenilirlik ve müşteri odaklı hizmet anlayışımızdır.

Tesisinizdeki basınçlı kapların güvenli ve mevzuata uygun olduğundan emin olmak için ROTA Belgelendirme uzmanları ile iletişime geçin. Size özel kontrol programını oluşturalım ve iş güvenliğinizin temel taşlarını birlikte sağlamlaştıralım.